بازار مواد مخدر در ایران

اغلب گزارش ها و بررسی های آماری حاکی از این است که بازار مواد مخدر در ایران عمدتا به مواد افیونی مانند تریاک و مشتقات آن تعلق دارد. بر اساس گزارش 2008 سازمان ملل (اداره جرایم ومواد مخدر)، ایران رتبه اول دنیا را در مصرف انواع مواد مخدر افیونی در بین جمعیت 15 تا 64 سال به خود اختصاص داده است. بر اساس این گزارش 2.8 درصد از جمعیت 15 تا 64 ساله ایرانی مواد افیونی مصرف می کنند که جمعیتی بالغ بر 1.376.412 نفر را در بر می گیرد.

پس از ایران کشورهای موریتانی با 2 درصد، روسیه فدراتیو 1.6 ، استونی 1.5 و افغانستان با داشتنی جمعیتی معادل 1.4 درصد از افراد بین سنین 15 تا 64 ، دارای بیشترین معتادان به مواد افیونی هستند (UNODC,2008:237-274).

به علاوه ایران رتبه دوم دنیا را در مصرف هرویین و مرفین دارد.

بر اساس گزارش جهانی مواد مخدر در سال 2008 بعد از پاکستان با 34 درصد از کل هرویین و مرفین در جهان، ایران با 20 درصد از کل مصرف دنیا در مقام دوم قرار گرفته است. (گزارش جهانی مواد مخدر، 54:2008)

درصد زندانیان مواد مخدری به کلیه جرایم در سال 1367 ، 52.5 درصد است، همین درصد 10 سال بعد یعنی در سال 1377 ، افزایش یافته و به 58.9 درصد رسیده است، اما در سال 1386 به 46.9 درصد کنترل یافته است. (کتاب سال ستاد مبارزه با مواد مخدر، 41:1386)

گزارش های متعدد رسمی نشان می دهد که با احتساب مصرف مستمر و نفتی در کشور، به طور قطع بیش از دو میلیون نفر مواد مخدر مصرف می کنند و با توجه به میانگین خانوار (یعنی 5.2) متجاوز از 10 میلیون نفر اعضای خانواده ها از مصرف مواد مخدر رنج می برند و مرگ و میر ناشی از مصرف مواد مخدر در ایران مرتبا افزایش می یابد. (ستاد مبارزه با مواد مخدر، 8:1384)

در گزارش سال 1386 ستاد مبارزه با مواد مخدر، خلاصه ای از نتایج تحقیق ارزیابی سریع وضعیت اعتیاد در ایران (RSA) ارائه شده است که بر اساس آن تعداد معتادان کشور یک میلیون و 200 هزار نفر و تعداد معتادان تفننی 800 هزار نفر اعلام شده است. (ستاد مبارزه با مواد مخدر، 15:1387)

لازم به ذکر است که بر اساس تنها مطالعه همه گیر شناسی در کشور که در سال 1380 ، انجام گرفته، تعداد مصرف کنندگان مواد افیونی در ایران سه میلیون و 761 هزار نفر تخمین زده شده که یک میلیون و 158 هزار نفر قبلا به سوءمصرف و مابقی به صورت تفننی از مواد مخدر استفاده می کرده اند. (رحیمی موقر و دیگران، 111:1387)

---

بازار مواد مخدر در ایران
نویسنده: رضا معصومی راد
انتشار: دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام