اقتصاد شادي چيست؟

عصرایران - اخيراً واژه اقتصاد شادي بعنوان يكي از راهبردهاي وزارت ورزش وامور جوانان از سوي سرپرست محترم وزارتخانه كه خود از صاحب نظران حوزه علوم انساني است مطرح شده و چون اين مفهوم كلان تر از واژه هاي مديريت شادي و اوقات فراغت كه مسبوق به سابقه اند می باشد باعث درك هاي متفاوت در ميان نخبگان و خبرگان در هر دو عرصه ورزش و جوانان شده است.

قطعاً منظور دكتر صالحي اميري برداشت سطحي جماعتي كژ انديش از شادي به عنوان خوش گذراني و ترويج بطالت به جاي فراغت نيست چون كساني كه سن و سالي دارند به خاطر مي آورند كه در دهه هاي 40 و 50 بنگاه هايي با نام شادي به عنوان يك صنف نو ظهور به ميدان آمده بودند كه تحت عنوان مديريت جشن هاي خانگي و عمومي براي مجالس دلقك و رقاص و مطرب و مشروب و ... تهيه و سرو مي كردند و همين روند باعث شد كه تا در سابقه ذهني -تاريخي مردم در كلان شهرها كلمه شادي كه في نفسه بار مثبت دارد تداعي كننده مصاديق مردود آن شود.

قرآن مجيد در سوره مؤمنون آيات 1 تا 3 ازجمله صفات مؤمنان به پرهيز آنها از لغو (بيهوده گويي و بيهوده كاري) اشاره دارد.
از امام كاظم(ع) در تحف العقول حديثي نقل است با اين مضمون كه: "بكوشيد تا اوقاتتان را به چهار بخش تقسيم نمائيد: ساعتي براي مناجات با خالق و ساعاتي براي امرار معاش و ساعتي براي ارتباط و مصاحبت با برادران و خواهران ديني و ساعتي براي پرداختن به لذتهاي غير حرام و به اين ساعت آخر است كه براي اداي آن سه ديگر توانائي مي يابيد.

قرآن كريم به درستي مرز بين عمل لغو را كه براي مؤمنان ممنوع اعلام شده و اهميت نشاط اجتماعي را در آيه 139 سوره آل عمران اين چنين بيان مي دارد: "سستي مكنيد و اندوهگين نباشيد،كه اگر مؤمن باشيد برتري با شماست. ”

امروزه همه مي دانند كه مشكل عمومي جوامع بشري از كشورهاي مشهور به توسعه يافته تا كمتر توسعه يافته سه واژه روان شناختي استرس و افسردگي و پرخاشگري است.

براي اينكه شفاف تر و مصداقي تر وارد بحث شويم بايد بدانيم كه در اقتصاد شادي، ما در دو بعد سرمايه گذاري مي نمائيم:

1-مشاغل وابسته به این صنعت را فعال و سپس پايدارمی نمائيم براي مثال برگزاري المپيك ها و مسابقات آسيايي و جهاني در مجامع جهاني که برای کشور های داوطلب حداقل نوبت هاي 20 ساله دارند و بايد شما بتوانيد زير ساخت هاي خود را به استاندارد هاي بين المللي برسانيد موجب میگردند تا در زمان برگزاري مسابقات علاوه بر كسب اعتبار جهاني و احساس غرور ملي صدها شغل ايجاد و ده ها هزار نفر مشغول به كار شوند.

2-به صورت غير مستقيم از هزينه آسيب هاي اجتماعي كه بسياري از آنها متأثر از افسردگي و يا خشونت در جامعه هستند با تزريق روح نشاط اجتماعي مي كاهيم براي نمونه فقط بر اين چند خبر و آمار كه در روزهاي اخير رسانه اي شده توجه كنيد تا ضرورت پرداختن به اقتصاد شادي برايتان واضح و مبرهن گردد:
-رئيس پليس مبارزه با مواد مخدر:فقط از ابتداي سال جاري215 تن مواد مخدر كشف و 172 آشپزخانه توليد شيشه منهدم شده است.
-مدير كل آمار و اطلاعات جمعيتي سازمان ثبت احوال كشور:در سال 91 نسبت به سال 90 ، سی درصد كاهش ازدواج در روستاها را داشته ايم.
-معاون بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي تهران:سن شروع مصرف دخانيات در جامعه تا 13 سال تقليل يافته است.
آمارهايي از اين دست همه روزه در مطبوعات و سايت ها به چاپ مي رسد و مختص كشور عزيز ما هم نيست ولي در برابر آن چه مي شود كرد؟

اگر رويكرد و گفتمان ما سلبي باشد ما همواره در موضع ترميم و تخصيص بودجه عمومي و ايجاد ممنوعيت هاي مكرر خواهيم بود و در واقع چون پس رويدادي عمل مي كنيم همواره هزينه بي نشاطي جامعه را در همه ابعاد بايد از جيب ماليات ها ودر آمدهاي صادراتي ملت بپردازيم.

ولي در نگاه و گفتمان ايجابي با بهره گيري از سياست هاي پيشگيرانه مي توانيم با مطالعه و شناخت موانع شادي و نشاط اجتماعي و سپس با اصلاح فرهنگ عمومي با نهاد سازي و متولي سپاري مشاركتي در تمام مؤلفه هاي بوجود آورنده قدرت و اقتصاد ملي مؤثر واقع شويم و از دوابزار ورزش چه در عرصه قهرماني و چه در عرصه همگاني و هدايت امور جوانان اين مرز و بوم اقتصاد مبتني بر توسعه شادي و نشاط عمومي را پايه ريزي نمائيم.
 
*عضو هئيت علمي دانشگاه