بورس علیه سهام

حسین محمودی اصل*  _  روند سالهای گذشته بازار بورس نشان می دهد که در مقاطعی که بازار، بی ثبات و نزولی بوده است، دولتها با تغییر سکاندار بورس درصدد ایجاد شرایط مناسب تر برآمده اند اما این تغییرات در اکثر موارد موثر نبوده است.

به نظر می رسد یا مدیران جدید ناتوان تر بوده اند و یا مکانیسم اداری بورس چنان طراحی شده است که سکان، بیشتر به  دست لایه های میانی هدایت می شود و ریاست چندان توان تغییرات اداری و ساختاری را ندارد.

مدیریت بورس در دوره حاضر در ابتدا به افزایش ورود شرکتهای جدید و افزایش ارزش بازار سهام روی آورد. در ادامه ورود انواع اوراق رونق گرفت و شاهد گسیل منابع به سمت اوراق با درامد ثابت بودیم.

این کارهمزمان با انکار تاثیر اوراق در کاهش رونق بازارسهام، شدت گرفت. جالب این که برای مقایسه حجم کل اوراق با حجم کل بورس مقایسه شد غافل از آن که عامل تاثیرگذار حجم ریالی معاملات است که نشان می دهد اوراق حجم بیشتری از منابع را جذب می کند و بازار بورس درکمبود نقدینگی دست و پا می زند . پ اینک جهت تقویت بازار بورس، انتشار اوراق تا پایان بورس ممنوع شده است و حال باید گفت امان از دست عامل بی تاثیر.

فعالان بازار سرمایه مخالف ورود جحم وسیعی از اوراق بودند اما این مخالفت روی سخنش بیشتر با عرضه اوراق شرکتهای خارج از بورس و شهرداری ها و ... است و تامین مالی شرکتهای بورسی از طریق بورس، در مجموع تاثیر منفی بر بازار سرمایه نخواهد گذاشت و جذب منابع برای یک صنعت یا شرکت بورسی حرکت خوشایندی برای شاخص خواهد بود.

بعنوان مثال گروه خودروسازی سایپا در روزهای گذشته جهت تامین مالی و کاهش هزینه های مالی به دنبال عرضه اوراق صکوک بود که سازمان مثلا در جهت حمایت از بورس با آن مخالف بود در حالیکه تزریق نقدینگی به یک شرکت بورسی آسیب زا که نیست بلکه ممکن است برای شاخص کل نیز مفید باشد.

یکی از مسائلی  که در چند روز گذشته مشهود بوده است موضوع حق تقدم های استفاده نشده  پارس خودرو بود که سهامداران خرد را بسیار نگران کرده بود. انتظارات فعالان بازار از شرکت پارس خودرو و قرارداد ستیروئن، سهامداران خرد را برای خرید حداکثری حق تقدم بدون لحاظ منابع برای شرکت در افزایش سرمایه تشویق نمود که در نهایت با قرار گرفتن قیمت سهم اصلی در محدوده کمتر از90 درصد  قیمت اسمی، شرایط بغرنجی را برای سهامداران خرد بوجود آورد بطوریکه حق تقدم 1 ریالی هم توجیه نداشت اما مدیران گروه سایپا با درایت و با دید  مسئولانه، درجهت حمایت از سهامداران خرد و تقویت بازار بورس عمل کرد و 16 درصد از حق تقدم ها را با قیمت 60 ریال خریداری نمود و نشان داد هنوز هم می توان یک حقوقی یافت که منافع ملی و منافع سهامداران را در الویت خود قرار میدهد.

در بازار بورس حقوقی ها کمک حال مدیران و بازار بورس هستند تا در شرایط بحرانی و عدم ثبات به داد بازار برسند. در این بین بر مسئولان بازار سرمایه واجب است در برخی تنگناها کمک حال حقوقی ها بوده و بر توانمندی آنان بیافزایند.

پس از حمایت سایپا از سهام داران خرد سرمایه گذاری رنا و پارس خودرو، لازم بود بورس نیز پوشش افزایش سرمایه برای شرکت سایپا را مجاز شمارد تا نقدینگی موجود این گروه در خطوط تولید بکار گرفته شود و مشکل کمبود نقدینگی بوجود نیاید.

تعامل بین سازمان بورس و حقوقی های بازار از الزامات داشتن یک بازار پویا و با ثبات است. در این بین موضع گیری های خاص و لج بازی ها منافع ملی ومنافع سهامداران را به خطر انداخته و نارضایتی عمومی را افزایش می دهد.