اُمیکرون از کجا آمده است؟

به نقل از هلث نیوز، سازمان بهداشت جهانی (WHO) در نوامبر ۲۰۲۰ سویه اُمیکرون سارس-کوو-۲ یا سویه B.۱.۱.۵۲۹ را یک سویه نگران‌کننده (VOC) طبقه‌بندی و آن را به‌عنوان پنجمین VOC ثبت کرد که از زمان شروع همه‌گیری پدید آمده است.

اُمیکرون از زمانی که برای اولین بار شناسایی شد به سرعت منتشر و به رایج‌ترین سویه در بسیاری از مناطق جهان تبدیل شده است. باوجود نرخ انتقال بالای آن، به نظر می‌رسد این سویه نسبت به سایر سویه‌های ویروس مانند دلتا بیماری با شدت کمتری ایجاد می‌کند.

نتایج مطالعات نشان داده‌اند، سویه اُمیکرون بسیار قابل انتقال است و در فرار از محافظت ایمنی ارائه شده توسط واکسیناسیون کووید و عفونت‌های قبلی سارس-کوو-۲ بهتر از دلتا عمل می‌کند با این حال منشاء اُمیکرون نامشخص است.

دانشمندان در سرتاسر جهان با دقت کار کرده‌اند تا منبع واقعی سویه اُمیکرون را کشف کنند و اگرچه می‌دانند از سویه‌ای که در اواسط سال ۲۰۲۰ در گردش بود، ایجاد شده است اما هیچ نسخه واسطه‌ای را با شکل کنونی اُمیکرون مشاهده نکرده بودند.

نظریه‌ رایجی بیان می‌کند که اُمیکرون یک حیوان را آلوده کرده و جهش‌ها با گسترش آن در بین جمعیت حیوانات رخ داده و در نهایت به انسان منتقل شده است. در طول تاریخ، موش‌ها ناقلان بدنام بیماری بوده‌اند اکنون، محققان شواهدی را یافته‌اند که از تئوری حیوانات حمایت می‌کند و نشان می‌دهد محتمل‌ترین میزبان مستقیم اُمیکرون یک موش بوده است.

پروفسور جیانگ یو، مدیر این مرکز گفت: «مطالعه ما میانگین تعداد جهش‌ها را در پنج سویه نگران‌کننده محاسبه و جهش‌های کلیدی در پروتئین S ویروسی جایی که عفونت منشا می‌گیرد را بررسی کرد. ما دریافتیم که سویه اُمیکرون حاوی جهش در پنج مکان کلیدی پروتئین یعنی K۴۱۷، E۴۸۴، Q۴۹۳، Q۴۹۸ و N۵۰۱ است.

این پروفایل جهش نشان می‌دهد که ویروس برای آلوده کردن سلول‌های موش سازگار شده است. علاوه بر این، درخت فیلوژنتیک با مقیاس زمانی نشان می‌دهد که دودمان اُمیکرون و گاما احتمالا در اواسط سال ۲۰۲۰ در گردش بوده‌اند که این فرضیه را تایید می‌کند، اُمیکرون ممکن است در گونه‌های حیوانی غیر انسانی تکامل یافته باشد. ما معتقدیم که قبل از اینکه اُمیکرون از طریق بیماری مشترک بین انسان و دام به انسان منتقل شود ویروس کرونا به آرامی جهش‌ها را در طول زمان در موش‌ها انباشته کرده است.

این یافته‌ها نشان می‌دهد که محققان باید بر سویه‌های سارس-کو-۲ جدا شده از حیوانات وحشی به‌ویژه جوندگان  تمرکز کنند. اگر مشخص شود که اُمیکرون از موش نشات گرفته است، پیامدهای انتشار آن در بین میزبان‌های غیر انسانی چالش‌های جدیدی را در پیشگیری و کنترل این همه‌گیری ایجاد خواهد کرد.

نتایج این تحقیق در نشریه Biosafety and Biosecurity منتشر شده است.