فیلم بیشتر »»
کد خبر ۸۷۰۰۲۳
تاریخ انتشار: ۱۹:۵۴ - ۲۳-۰۹-۱۴۰۱
کد ۸۷۰۰۲۳
انتشار: ۱۹:۵۴ - ۲۳-۰۹-۱۴۰۱
باغ ادبیات؛ توشه‌ای و خوشه‌ای – 3

جامی: خِرَد به جای تضرّع برای خلاصی/ انتخاب بین دو راه!

جامی: خِرَد به جای تضرّع برای خلاصی/ انتخاب بین دو راه!
تو را مخیّر ساختم. اگر خواهی، به یک ضربت پنجه، جان تو را بستانم و اگر خواهی لقمه لقمه تو را طعمۀ خود گردانم.

    عصر ایران- «بهارستان جامی» به سبک «گلستان سعدی» و با نثر آهنگین همراه با شعر و حکایت‌هایی آموزنده است. هر چند هیچ کتابی هم‌سنگ گلستان نیست و در زبان‌آوری شاعری هم چون سعدی سراغ نتوان گرفت اما جامی هم طبع لطیفی داشته و بی قصد رقابت با شاعران پیشین و در عین ابراز علاقه و ارادت به سعدی و حافظ آثاری بر جا گذاشته و «بهارستان» از این دست است و حکایت زیر از «روضۀ هفتم» نقل می‌شود:


   «شغالی، خروسی را در خواب، سحر بگرفت. فریاد برداشت که من مونسِ بیدارانم و مؤذّنِ شب زنده‌داران. از کشتن من بپرهیز و خون مرا به تیغ تعدّی مریز.


  چرا بی موجبی با من ستیزی؟ 
  که خواهی بی‌گنُه خونم بریزی؟


  شغال گفت: من در کشتن تو چنان یک‌جهت نیستم که به هیچ وجه از آن بازایستم. خاطر خود را از اختیار بپرداختم و تو را در این صورت مخیّر ساختم. اگر خواهی، به یک ضربت پنجه، جان تو را بستانم و اگر خواهی لقمه لقمه تو را طعمۀ خود گردانم.


جز به تدبیر خِرَد از سر خود دفع مکن
با تو شریری اگر شور و شری گیرد پیش


به تضرع مسِپُر راه خلاصی که به آن
از بدش گر گذرانی بَتَری گیرد به پیش»

--------------------------------------------------


  • * متن، واژه دشوار و نامفهوم ندارد و پس از 500 سال همچنان تازه است (‌جامی نزدیک سال 900 هجری قمری درگذشته). با این حال برخی لغات:
    بی موجبی: بدون دلیل
    تیغ تعدی: شمشیر تجاوز یا ظلم
    مراد شاعر این است که به جای زاری و التماس، از نیروی فکر و خرد خود بهره ببر چون در گزینۀ اول اگر از بد نجات پیدا کنی گرفتار بدتر می‌شوی چندان که شغال، خروس رابین دو انتخاب مخیر می‌کند: این که جانش را با یک ضربه بگیرد یا این که تکه‌تکه و لقمه‌لقمه شود!
  • مسپر: مسپار، نسپار، طی نکن
ارسال به دوستان
captcha
خبر مهم وزارت راه و شهرسازی برای مستاجران/ زمان تحویل خانه‌های اجاره‌ای رسما اعلام شد استقلال و یک عادت قدیمی؛ آبی‌ها در هفته اول ناامید نمی‌شوند سقف حقوق کارکنان دولت ۱۳۰ میلیون تومان/ تبدیل وضعیت ۷۰۰ هزار نیروی شرکتی امکان‌پذیر نیست دلسردی ملی از دیپلماسی ۲۶ فیلم‌ از جشنواره فجر 44 هنوز در انتظار اکران‌ هستند چرا جنگ علیه ایران، تبدیل به یک کلاس درس برای دنیا شده؟ استقلالِ سهراب؛ تیمی که بعد از شکستن قفل، کلید را هم پیدا کرد گردشگری دریایی مازندران در چنبره دکه‌های غیرمجاز سوئیس مستندی درباره غزه را به عنوان نماینده اسکار 2027 معرفی کرد قتل آتشین پسر معلول به دست پدرش مارک رایدل درگذشت انفجار یک منزل مسکونی در مهاباد آذربایجان غربی تخلیه و بارگیری 55 میلیون تن کالا بعد از جنگ تحمیلی سوم روایت قالیباف از تبادل پیام با ترامپ بعد از حمله اسرائیل به ضاحیه / آیا این نوع مذاکره عزت اسلام نیست؟ سهم آزمون کتبی در استخدام‌های دولتی به 70 درصد افزایش یافت