تاریخ:
درس چهل و دوم
باغ ادبیات؛ توشهای و خوشهای- 6
شاهنامۀ فردوسی: پاسخ زال به چیستان موبدان
در بخشِ «گفتار اندر سخن پرسیدنِ موبدان از زال»، موبدان 6 چیستان را با زال درمیان می گذارند تا ببینند میتواند پاسخ دهد یا نه و زال پاسخ میدهد...
عصر ایران- یکی از مخاطبان که پی گیر بخش «باغ ادبیات» است دربارۀ چند بیت معماوار و دشوار در شاهنامۀ فردوسی پرسیده است:
که از دهودو تاه سروِ سهی
که رُستهست شاداب با فَرّهی
از آن هر یکی بَرزده شاخ سی
نگردد کموبیش بر پارسی
بله، تعبیر معما درست است. چون در بخشِ «گفتار اندر سخن پرسیدنِ موبدان از زال»، موبدان 6 چیستان را با زال درمیان می گذارند تا ببینند میتواند پاسخ دهد یا نه و زال پاسخ میدهد و این یکی از همان چیستانهای 6 گانه است و به بهانۀ پرسش مخاطب گرامی به مرور به چند مورد دیگر هم اشاره خواهد شد هر چند همچنان بنا بر نقل حکایتهای ساده است اما مگر میتوان در این باغ قدم زد و سراغ کهنترین و پرسایهترین درخت نرفت که همانا شاهنامۀ فردوسی است؟
خوشبختانه دوستان در تارنمای «پارسی انجمن» پیشتر به این چیستان ها پرداخته بودند و ما تنها نقل میکنیم:
ده و دو یعنی دوازده (12) و «تاه» هم همان «تا»ست. بنابراین مراد از «دوازده تا سروِ سهی» 12 ماه است و 30 شاخ هم «سی روزِ» آن.
و اینک پاسخِ زال:
نُخُست از دهودو درختِ بلند
که هر یک همی شاخ سی برکشند
به سالی دهودو بُوَد ماهِ نو
چو شاهی نوآیین اَبَر گاهِ نو
به سی روز مَه را سرآید شمار
برین سان بُوَد گردشِ روزگار
(نوآیین: نو. چون پادشاهِ نو بر تختِ [پادشاهیِ] نو.
شمار سرآمدن: شمار به پایان رسیدن و کار پایان یافتن).
لینک کوتاه: کپی لینک
ناشناس
۰۷:۴۴ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۹
پاسخ
کم کم دارم به خوندن سایتتون اعتیاد پیدا میکنم
ناشناس
۰۸:۰۷ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۹
پاسخ
سلام.لطفا از خرمن "هلالی جغتایی" هم خوشه ای برایمان بیاورید.
ازاد
۱۱:۵۰ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۹
پاسخ
سلام!ممنون. جالب بود.
ناشناس
۱۲:۲۴ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۹
پاسخ
آفرین به شما و آن خواننده فرهیخته.
وزیر امور خارجه آمریکا: پیشرفتهایی درباره ایران حاصل شده است/ هنوز به پایان نزدیک نشدهایم صدراعظم آلمان: خشونت شهرکنشینان در کرانه باختری به سطحی بیسابقه رسیده رئیس شورای عالی سیاسی یمن: هرگونه تجاوز جدید آمریکا یا اسرائیل با پاسخ قاطع مواجه خواهد شد وزیر نفت: مردم در مصرف بهینه سوخت همراهی کنند امام جمعه کرج: شرکت نکردن در تجمعات شبانه ترک فعلی است که باید در محضر خدا نسبت به آن پاسخگو بود ایتالیا: ماموریت در تنگه هرمز نمیتواند تحت رهبری ناتو انجام بگیرد هشدار نماینده ایران در ژنو نسبت به آثار حقوق بشری محاصره دریایی ایران ادعای رویترز: قطر یک تیم مذاکرهکننده به تهران فرستاد تردد خودروها در جاده کندوان از سمت تهران به چالوس ممنوع شد منوتو بازهم تعطیل شد گلمحمدی مسنترین گلزن ایران در جام جهانی شد معاون وزیر راه: حدود ۲۰ میلیون نفر در بافتهای ناکارآمد و کمبرخوردار شهری زندگی میکنند کودالونگا؛ وقتی به خودرو نگاه هنری وجود داشته باشد/ ترکیب دورآلومین و تنفس آلمانی در بخش فنی (+عکس) بقائی: امتیازی از آمریکا نمیخواهیم/ نزدیک بودن ایران به سلاح هستهای «دروغ بزرگ» است آغاز فرایند پیش ثبتنام الکترونیکی پایه اول ابتدایی از فردا شنبه