فیلم بیشتر »»
کد خبر ۸۷۰۰۲۳
تاریخ انتشار: ۱۹:۵۴ - ۲۳-۰۹-۱۴۰۱
کد ۸۷۰۰۲۳
انتشار: ۱۹:۵۴ - ۲۳-۰۹-۱۴۰۱
باغ ادبیات؛ توشه‌ای و خوشه‌ای – 3

جامی: خِرَد به جای تضرّع برای خلاصی/ انتخاب بین دو راه!

جامی: خِرَد به جای تضرّع برای خلاصی/ انتخاب بین دو راه!
تو را مخیّر ساختم. اگر خواهی، به یک ضربت پنجه، جان تو را بستانم و اگر خواهی لقمه لقمه تو را طعمۀ خود گردانم.

    عصر ایران- «بهارستان جامی» به سبک «گلستان سعدی» و با نثر آهنگین همراه با شعر و حکایت‌هایی آموزنده است. هر چند هیچ کتابی هم‌سنگ گلستان نیست و در زبان‌آوری شاعری هم چون سعدی سراغ نتوان گرفت اما جامی هم طبع لطیفی داشته و بی قصد رقابت با شاعران پیشین و در عین ابراز علاقه و ارادت به سعدی و حافظ آثاری بر جا گذاشته و «بهارستان» از این دست است و حکایت زیر از «روضۀ هفتم» نقل می‌شود:


   «شغالی، خروسی را در خواب، سحر بگرفت. فریاد برداشت که من مونسِ بیدارانم و مؤذّنِ شب زنده‌داران. از کشتن من بپرهیز و خون مرا به تیغ تعدّی مریز.


  چرا بی موجبی با من ستیزی؟ 
  که خواهی بی‌گنُه خونم بریزی؟


  شغال گفت: من در کشتن تو چنان یک‌جهت نیستم که به هیچ وجه از آن بازایستم. خاطر خود را از اختیار بپرداختم و تو را در این صورت مخیّر ساختم. اگر خواهی، به یک ضربت پنجه، جان تو را بستانم و اگر خواهی لقمه لقمه تو را طعمۀ خود گردانم.


جز به تدبیر خِرَد از سر خود دفع مکن
با تو شریری اگر شور و شری گیرد پیش


به تضرع مسِپُر راه خلاصی که به آن
از بدش گر گذرانی بَتَری گیرد به پیش»

--------------------------------------------------


  • * متن، واژه دشوار و نامفهوم ندارد و پس از 500 سال همچنان تازه است (‌جامی نزدیک سال 900 هجری قمری درگذشته). با این حال برخی لغات:
    بی موجبی: بدون دلیل
    تیغ تعدی: شمشیر تجاوز یا ظلم
    مراد شاعر این است که به جای زاری و التماس، از نیروی فکر و خرد خود بهره ببر چون در گزینۀ اول اگر از بد نجات پیدا کنی گرفتار بدتر می‌شوی چندان که شغال، خروس رابین دو انتخاب مخیر می‌کند: این که جانش را با یک ضربه بگیرد یا این که تکه‌تکه و لقمه‌لقمه شود!
  • مسپر: مسپار، نسپار، طی نکن
ارسال به دوستان
پدیده اسرارآمیز جنوبگان / هر روز ۸۰ گرم طلا به آسمان می‌رود! قطع ناگهانی گفت‌وگوی تلویزیونی قالیباف؛ واکنش مجلس به سانسور بخش‌هایی از مصاحبه با صداوسیما راهکار عجیب آدیداس برای گرمای تابستان؛ این لباس فن خنک‌کننده دارد!(+عکس) با همسایه‌های حادثه‌آفرین زمین آشنا شوید! کشورهایی که ثروت ایلان ماسک از تولید ناخالص داخلی آن‌ها بیشتر است (+ اینفوگرافیک) آموزش زبان انگلیسی به سبک عصر ایران / درس شصت نسل پنجم BMW اکس5 از راه رسید / متفاوت تر از همیشه با یک گزینه خاص در پیشرانه (+تصاویر) منصوری در پروژه ای با سامورایی ها (تصویری) ترافیک سنگین در خروجی‌های تهران ادعای ونس: مذاکرات فنی با ایران در جریان است منتفی شدن حضور خداداد عزیزی در باشگاه پرسپولیس ابلاغ دستورالعمل بهداشتی مراسم تشییع رهبر شهید پرتره‌های خیره‌کننده ماهی‌ها با هوش مصنوعی (تصویری) ثبت تصاویر نزدیک از تورنادو آلمانی در آسمان لهستان ادعای نماینده مجلس؛ دولت به دنبال جمع کردن مردم مبعوث شده از میادین است!