فیلم بیشتر »»
کد خبر ۸۷۰۰۲۳
تاریخ انتشار: ۱۹:۵۴ - ۲۳-۰۹-۱۴۰۱
کد ۸۷۰۰۲۳
انتشار: ۱۹:۵۴ - ۲۳-۰۹-۱۴۰۱
باغ ادبیات؛ توشه‌ای و خوشه‌ای – 3

جامی: خِرَد به جای تضرّع برای خلاصی/ انتخاب بین دو راه!

جامی: خِرَد به جای تضرّع برای خلاصی/ انتخاب بین دو راه!
تو را مخیّر ساختم. اگر خواهی، به یک ضربت پنجه، جان تو را بستانم و اگر خواهی لقمه لقمه تو را طعمۀ خود گردانم.

    عصر ایران- «بهارستان جامی» به سبک «گلستان سعدی» و با نثر آهنگین همراه با شعر و حکایت‌هایی آموزنده است. هر چند هیچ کتابی هم‌سنگ گلستان نیست و در زبان‌آوری شاعری هم چون سعدی سراغ نتوان گرفت اما جامی هم طبع لطیفی داشته و بی قصد رقابت با شاعران پیشین و در عین ابراز علاقه و ارادت به سعدی و حافظ آثاری بر جا گذاشته و «بهارستان» از این دست است و حکایت زیر از «روضۀ هفتم» نقل می‌شود:


   «شغالی، خروسی را در خواب، سحر بگرفت. فریاد برداشت که من مونسِ بیدارانم و مؤذّنِ شب زنده‌داران. از کشتن من بپرهیز و خون مرا به تیغ تعدّی مریز.


  چرا بی موجبی با من ستیزی؟ 
  که خواهی بی‌گنُه خونم بریزی؟


  شغال گفت: من در کشتن تو چنان یک‌جهت نیستم که به هیچ وجه از آن بازایستم. خاطر خود را از اختیار بپرداختم و تو را در این صورت مخیّر ساختم. اگر خواهی، به یک ضربت پنجه، جان تو را بستانم و اگر خواهی لقمه لقمه تو را طعمۀ خود گردانم.


جز به تدبیر خِرَد از سر خود دفع مکن
با تو شریری اگر شور و شری گیرد پیش


به تضرع مسِپُر راه خلاصی که به آن
از بدش گر گذرانی بَتَری گیرد به پیش»

--------------------------------------------------


  • * متن، واژه دشوار و نامفهوم ندارد و پس از 500 سال همچنان تازه است (‌جامی نزدیک سال 900 هجری قمری درگذشته). با این حال برخی لغات:
    بی موجبی: بدون دلیل
    تیغ تعدی: شمشیر تجاوز یا ظلم
    مراد شاعر این است که به جای زاری و التماس، از نیروی فکر و خرد خود بهره ببر چون در گزینۀ اول اگر از بد نجات پیدا کنی گرفتار بدتر می‌شوی چندان که شغال، خروس رابین دو انتخاب مخیر می‌کند: این که جانش را با یک ضربه بگیرد یا این که تکه‌تکه و لقمه‌لقمه شود!
  • مسپر: مسپار، نسپار، طی نکن
ارسال به دوستان
بازگشایی ۵ ایستگاه خط ۷ مترو تهران از امروز یکشنبه محرومیت از یک ویتامین؛ کشف نقطه ضعفی پنهان در سلول های سرطانی/ تحقیقات 2026 آیا شارژ کردن گوشی از شب تا صبح باعث آتش‌سوزی می‌شود؟ اعتراض دانش‌آموزان به نتایج امتحانات غیرحضوری چگونه است؟ احتکار دارو برای سودجویی/ «رشد عجیب و غریب قیمت‌ها از روزانه به ساعتی رسیده» اثرات محافظتی نانوذرات ویتامین E بر اختلالات روانی رضا پهلوی تابعیت آمریکا دارد؟ هشدار سازمان غذا و دارو درباره پیامدهای پنهان تتو و آرایش دائمی پایگاه سری اسرائیل در عراق برای جنگ ایران / کشف پایگاه توسط یک چوپان ۶ کربوهیدراتی که پروتئین‌شان از یک تخم‌مرغ هم بیشتر است مطالعه جدید: هوش مصنوعی می‌تواند شخصیت شما را از تاریخچه چت‌ها شناسایی کند امروز با بیدل: هرکه آمد اندکی ما را پریشان‌کرد و رفت کدام کشورها با کشتی کروزِ آلوده به «هانتاویروس» مرتبطند؟ رازهای نیکولا تسلا: مخترع نابغه‌ای از آینده که جهان را تغییر داد   بازگشت «ویزاکارت» و «مسترکارت» به سوریه بعد از ۱۵ سال