فیلم بیشتر »»
کد خبر ۸۷۰۰۲۳
تاریخ انتشار: ۱۹:۵۴ - ۲۳-۰۹-۱۴۰۱
کد ۸۷۰۰۲۳
انتشار: ۱۹:۵۴ - ۲۳-۰۹-۱۴۰۱
باغ ادبیات؛ توشه‌ای و خوشه‌ای – 3

جامی: خِرَد به جای تضرّع برای خلاصی/ انتخاب بین دو راه!

جامی: خِرَد به جای تضرّع برای خلاصی/ انتخاب بین دو راه!
تو را مخیّر ساختم. اگر خواهی، به یک ضربت پنجه، جان تو را بستانم و اگر خواهی لقمه لقمه تو را طعمۀ خود گردانم.

    عصر ایران- «بهارستان جامی» به سبک «گلستان سعدی» و با نثر آهنگین همراه با شعر و حکایت‌هایی آموزنده است. هر چند هیچ کتابی هم‌سنگ گلستان نیست و در زبان‌آوری شاعری هم چون سعدی سراغ نتوان گرفت اما جامی هم طبع لطیفی داشته و بی قصد رقابت با شاعران پیشین و در عین ابراز علاقه و ارادت به سعدی و حافظ آثاری بر جا گذاشته و «بهارستان» از این دست است و حکایت زیر از «روضۀ هفتم» نقل می‌شود:


   «شغالی، خروسی را در خواب، سحر بگرفت. فریاد برداشت که من مونسِ بیدارانم و مؤذّنِ شب زنده‌داران. از کشتن من بپرهیز و خون مرا به تیغ تعدّی مریز.


  چرا بی موجبی با من ستیزی؟ 
  که خواهی بی‌گنُه خونم بریزی؟


  شغال گفت: من در کشتن تو چنان یک‌جهت نیستم که به هیچ وجه از آن بازایستم. خاطر خود را از اختیار بپرداختم و تو را در این صورت مخیّر ساختم. اگر خواهی، به یک ضربت پنجه، جان تو را بستانم و اگر خواهی لقمه لقمه تو را طعمۀ خود گردانم.


جز به تدبیر خِرَد از سر خود دفع مکن
با تو شریری اگر شور و شری گیرد پیش


به تضرع مسِپُر راه خلاصی که به آن
از بدش گر گذرانی بَتَری گیرد به پیش»

--------------------------------------------------


  • * متن، واژه دشوار و نامفهوم ندارد و پس از 500 سال همچنان تازه است (‌جامی نزدیک سال 900 هجری قمری درگذشته). با این حال برخی لغات:
    بی موجبی: بدون دلیل
    تیغ تعدی: شمشیر تجاوز یا ظلم
    مراد شاعر این است که به جای زاری و التماس، از نیروی فکر و خرد خود بهره ببر چون در گزینۀ اول اگر از بد نجات پیدا کنی گرفتار بدتر می‌شوی چندان که شغال، خروس رابین دو انتخاب مخیر می‌کند: این که جانش را با یک ضربه بگیرد یا این که تکه‌تکه و لقمه‌لقمه شود!
  • مسپر: مسپار، نسپار، طی نکن
پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر
ارسال به دوستان
سنتکام: بیش از ۲۰ ناو محاصره دریایی ایران را اجرا می‌کنند ادعای نتانیاهو: جنگ با ایران تمام نشده/ وارد ایران می‌شویم و اورانیوم را خارج می‌کنیم! فرمول جدید سازمان لیگ؛ احتمال حذف سپاهان از سهمیه آسیایی وزیر انرژی آمریکا: ایران در تنگه هرمز کارتی دارد و می‌تواند مشکلاتی ایجاد کند معاون دفتر پزشکیان: عقل حکم می‌کند نیروهای آمریکا زودتر به خانه‌ برگردند رایزنی تلفنی مجدد عراقچی و فیدان انتقاد تند عضو کمیسیون اقتصادی از رهاشدگی بازار و افزایش قیمت‌ها همتی: نرخ ارز تحت کنترل است؛ افزایش ۱۰ درصدی پس از تنش‌ها سندرز: آمریکا به صدها بیمارستان نیاز دارد نه جنگ‌های بی‌پایان! خسارت به ۱۲۸۸ مدرسه در جنگ اخیر؛ پایان بازسازی ۱۰۱۸ واحد پیروزی دختران هندبال ایران در گام نخست قهرمانی آسیا وام ۵۰۰ میلیونی خرید لوازم خانگی برای زوج‌های جوان ویتکاف و کوشنر احتمالا به مسکو سفر می‌کنند ادعای ترامپ: بالاخره به اورانیوم غنی‌شده ایران که زیر آوار مدفون شده، خواهیم رسید/ ممکن است حملات را دو هفته ادامه دهیم متلاشی شدن ۱۲۹ باند سرقت؛ قاطعیت پلیس آگاهی در شرایط حساس