فیلم بیشتر »»
کد خبر ۸۷۰۰۲۳
تاریخ انتشار: ۱۹:۵۴ - ۲۳-۰۹-۱۴۰۱
کد ۸۷۰۰۲۳
انتشار: ۱۹:۵۴ - ۲۳-۰۹-۱۴۰۱
باغ ادبیات؛ توشه‌ای و خوشه‌ای – 3

جامی: خِرَد به جای تضرّع برای خلاصی/ انتخاب بین دو راه!

جامی: خِرَد به جای تضرّع برای خلاصی/ انتخاب بین دو راه!
تو را مخیّر ساختم. اگر خواهی، به یک ضربت پنجه، جان تو را بستانم و اگر خواهی لقمه لقمه تو را طعمۀ خود گردانم.

    عصر ایران- «بهارستان جامی» به سبک «گلستان سعدی» و با نثر آهنگین همراه با شعر و حکایت‌هایی آموزنده است. هر چند هیچ کتابی هم‌سنگ گلستان نیست و در زبان‌آوری شاعری هم چون سعدی سراغ نتوان گرفت اما جامی هم طبع لطیفی داشته و بی قصد رقابت با شاعران پیشین و در عین ابراز علاقه و ارادت به سعدی و حافظ آثاری بر جا گذاشته و «بهارستان» از این دست است و حکایت زیر از «روضۀ هفتم» نقل می‌شود:


   «شغالی، خروسی را در خواب، سحر بگرفت. فریاد برداشت که من مونسِ بیدارانم و مؤذّنِ شب زنده‌داران. از کشتن من بپرهیز و خون مرا به تیغ تعدّی مریز.


  چرا بی موجبی با من ستیزی؟ 
  که خواهی بی‌گنُه خونم بریزی؟


  شغال گفت: من در کشتن تو چنان یک‌جهت نیستم که به هیچ وجه از آن بازایستم. خاطر خود را از اختیار بپرداختم و تو را در این صورت مخیّر ساختم. اگر خواهی، به یک ضربت پنجه، جان تو را بستانم و اگر خواهی لقمه لقمه تو را طعمۀ خود گردانم.


جز به تدبیر خِرَد از سر خود دفع مکن
با تو شریری اگر شور و شری گیرد پیش


به تضرع مسِپُر راه خلاصی که به آن
از بدش گر گذرانی بَتَری گیرد به پیش»

--------------------------------------------------


  • * متن، واژه دشوار و نامفهوم ندارد و پس از 500 سال همچنان تازه است (‌جامی نزدیک سال 900 هجری قمری درگذشته). با این حال برخی لغات:
    بی موجبی: بدون دلیل
    تیغ تعدی: شمشیر تجاوز یا ظلم
    مراد شاعر این است که به جای زاری و التماس، از نیروی فکر و خرد خود بهره ببر چون در گزینۀ اول اگر از بد نجات پیدا کنی گرفتار بدتر می‌شوی چندان که شغال، خروس رابین دو انتخاب مخیر می‌کند: این که جانش را با یک ضربه بگیرد یا این که تکه‌تکه و لقمه‌لقمه شود!
  • مسپر: مسپار، نسپار، طی نکن
ارسال به دوستان
مارهای چهارپا (+اینفوگرافیک) ادعای رسانه عربی درباره جایگزینی امارات به جای ایران در جام جهانی هشدار زرد هواشناسی؛ بارش‌های سیل‌آسا در ۲۴ استان کشور موج جدید بازداشت علمای شیعه بحرین تولد استثنایی ۵ قلوها در یزد؛ مادری که با ۳۱ سال سن ۹ فرزنده شد ماگیار به‌عنوان نخست‌وزیر مجارستان سوگند یاد کرد صنعت نشر و کتاب ؛ وقتی نه می‌شود تولید کرد نه قیمت گذاشت! نمایشگاه کتاب به ‌نفع کیست؟  هشدار دستگاه قضا به اخلال‌گران: در اردوگاه دشمن بازی نکنید پسر پزشکیان: اغلب کسب و کارهای وابسته به اینترنت آسیب دیده‌اند/ سرنوشت اقتصاد به نحوه ختم جنگ هم بستگی دارد علی تاجیک سرمربی تیم ملی تکواندو بزرگسالان شد صدراعظم آلمان: پایان دادن به جنگ ایران هدف مشترک اروپا و آمریکاست محدودیت ترافیکی در تونل رسالت؛ باند شمالی شنبه‌شب مسدود است لغو پرواز های شرکت هواپیمایی «ویز ایر» به اسرائیل   چرا آلمانی‌ها مثل روس‌ها سالگرد رهایی از چنگال نازیسم را جشن نمی‌گیرند؟ سوختن در ۱۵ دقیقه؛ همه چیز در آتش ماند / روایت هایی از کشته های مجتمع ارغوان