فیلم بیشتر »»
کد خبر ۸۷۰۰۲۳
تاریخ انتشار: ۱۹:۵۴ - ۲۳-۰۹-۱۴۰۱
کد ۸۷۰۰۲۳
انتشار: ۱۹:۵۴ - ۲۳-۰۹-۱۴۰۱
باغ ادبیات؛ توشه‌ای و خوشه‌ای – 3

جامی: خِرَد به جای تضرّع برای خلاصی/ انتخاب بین دو راه!

جامی: خِرَد به جای تضرّع برای خلاصی/ انتخاب بین دو راه!
تو را مخیّر ساختم. اگر خواهی، به یک ضربت پنجه، جان تو را بستانم و اگر خواهی لقمه لقمه تو را طعمۀ خود گردانم.

    عصر ایران- «بهارستان جامی» به سبک «گلستان سعدی» و با نثر آهنگین همراه با شعر و حکایت‌هایی آموزنده است. هر چند هیچ کتابی هم‌سنگ گلستان نیست و در زبان‌آوری شاعری هم چون سعدی سراغ نتوان گرفت اما جامی هم طبع لطیفی داشته و بی قصد رقابت با شاعران پیشین و در عین ابراز علاقه و ارادت به سعدی و حافظ آثاری بر جا گذاشته و «بهارستان» از این دست است و حکایت زیر از «روضۀ هفتم» نقل می‌شود:


   «شغالی، خروسی را در خواب، سحر بگرفت. فریاد برداشت که من مونسِ بیدارانم و مؤذّنِ شب زنده‌داران. از کشتن من بپرهیز و خون مرا به تیغ تعدّی مریز.


  چرا بی موجبی با من ستیزی؟ 
  که خواهی بی‌گنُه خونم بریزی؟


  شغال گفت: من در کشتن تو چنان یک‌جهت نیستم که به هیچ وجه از آن بازایستم. خاطر خود را از اختیار بپرداختم و تو را در این صورت مخیّر ساختم. اگر خواهی، به یک ضربت پنجه، جان تو را بستانم و اگر خواهی لقمه لقمه تو را طعمۀ خود گردانم.


جز به تدبیر خِرَد از سر خود دفع مکن
با تو شریری اگر شور و شری گیرد پیش


به تضرع مسِپُر راه خلاصی که به آن
از بدش گر گذرانی بَتَری گیرد به پیش»

--------------------------------------------------


  • * متن، واژه دشوار و نامفهوم ندارد و پس از 500 سال همچنان تازه است (‌جامی نزدیک سال 900 هجری قمری درگذشته). با این حال برخی لغات:
    بی موجبی: بدون دلیل
    تیغ تعدی: شمشیر تجاوز یا ظلم
    مراد شاعر این است که به جای زاری و التماس، از نیروی فکر و خرد خود بهره ببر چون در گزینۀ اول اگر از بد نجات پیدا کنی گرفتار بدتر می‌شوی چندان که شغال، خروس رابین دو انتخاب مخیر می‌کند: این که جانش را با یک ضربه بگیرد یا این که تکه‌تکه و لقمه‌لقمه شود!
  • مسپر: مسپار، نسپار، طی نکن
ارسال به دوستان
مدیر سابق مرکز ضد تروریستم‌ آمریکا: ایران قبل از جنگ آمریکا و اسرائیل در حال توسعه سلاح هسته‌ای نبود پیام تبریکی متفاوت از سوی ایران به سخنگوی کاخ سفید وال استریت ژورنال: اسرائیل پایگاه نظامی سری در عراق ایجاد کرده بود سقاب اصفهانی: تابستان سخت در پیش است هشدار نیروی دریایی سپاه به آمریکا نتایج لیگ‌های اروپایی؛ پیروزی قاطع اینتر و تداوم کورس قهرمانی سیتی خنثی سازی 185 فروند موشک در جنگ توسط پلیس واریز مرحله اول اعتبار «کارت امید مادر» برای متولدین ۱۴۰۵ انتشار پیش‌نویس نرخ‌نامه جدید وزارت نیرو؛ تعرفه آب زیرزمینی ارزان‌تر از آب سطحی جلوگیری از بیکاری ۷۱۵ کارگر کارخانه‌ای در شاهرود با مداخله دستگاه قضا فرماندار: صدای انفجار امشب در قصرشیرین مربوط به مهمات عمل نکرده حملات جنگ تحمیلی سوم بود قرعه‌کشی جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷؛ ایران با چین و سوریه هم‌گروه شد پوتین: پیشنهاد مسکو برای خارج کردن اورانیوم غنی‌شده ایران روی میز است سناتور آمریکایی: دولت آمریکا درباره هزینه درگیری‌ها در خاورمیانه دروغ می‌گوید هلیکوپریون؛ راز فکی که 100 سال پنهان بود/ مکانیسمی عجیب که هنوز هم محل شک است (+اینفوگرافیک)