طبیعی یا غیرطبیعی؟ آنچه هر مردی باید درباره سلامت بیضه‌های خود بداند

سلامت مردان اغلب موضوعی است که در سکوت و به سادگی نادیده گرفته می‌شود. بسیاری از مردان به دلیل ترس، خجالت یا ناآگاهی از مراجعه به پزشک برای بررسی مشکلات ناحیه تناسلی خودداری می‌کنند. با این حال نکاتی وجود دارد که هر مردی باید درباره خود بداند.

به گزارش عصر ایران به نقل از یورونیوز، دکتر جامین برامبات، اورولوژیست و استادیار دانشکده پزشکی دانشگاه فلوریدای مرکزی با ذکر مثالی اهمیت معاینه و مراجعه زودهنگام را گوشزد می‌کند.

وی می‌گوید مدتی پیش مرد جوانی همراه با نامزدش به کلینیک او مراجعه کرد. این مرد ماه‌ها پیش توده‌ای در بیضه خود احساس کرده بود، اما اهمیتی به آن نداده بود تا اینکه نامزدش متوجه موضوع شد و او را مجبور کرد به پزشک مراجعه کند.

پس از معاینه فیزیکی و تایید سونوگرافی، مشخص شد که این توده تنها یک کیست خوش‌خیم است و ربطی به سرطان ندارد. مرد رو به نامزدش کرد و گفت: «دیدی گفتم؟ من حالم خوب است.»

اما پزشک به او یادآوری کرد که باید از نامزدش سپاسگزار باشد، زیرا این مراجعه می‌توانست نتیجه کاملا متفاوتی داشته باشد و جان او را نجات دهد.

بیشتر توده‌های بیضه سرطانی نیستند، اما تنها راه اطمینان از این موضوع، معاینه پزشکی است. تعویق در مراجعه به پزشک می‌تواند به قیمت از دست رفتن زمان طلایی درمان تمام شود. انجام خودآزمایی ماهانه نیازمند وسواس نیست، اما آشنایی با «آناتومی طبیعی» بدن به مردان کمک می‌کند تا هرگونه تغییر غیرعادی را به سرعت تشخیص دهند.

دو وظیفه کلیدی بیضه‌ها

هر بیضه یک عضو بیضی‌شکل، صاف و سفت به اندازه تقریبی یک تخم‌مرغ کوچک است. درون آن پر از لوله‌های متراکمی به نام «لوله‌های سمینیفر» است که محل تولید اسپرم هستند.

تولید اسپرم و تولید هورمون‌های جنسی دو وظیفه اساسی بیضه‌ها محسوب می‌شود. یک مرد سالم روزانه ده‌ها میلیون اسپرم تولید می‌کند و رشد، بلوغ و خروج این اسپرم‌ها در مایع منی حدود سه ماه به طول می‌انجامد.

وظیفه حیاتی دیگر بیضه‌ها، تولید هورمون تستوسترون است. سلول‌های تخصصی به نام «سلول‌های لایدیگ» بیشترِ تستوسترون بدن مرد را تولید می‌کنند که مسئولیت تنظیم توده عضلانی، تراکم استخوان، میل جنسی، خلق‌وخو و انرژی را بر عهده دارد.

اگرچه داشتن دو بیضه ایده‌آل است، اما مردان می‌توانند با یک بیضه نیز زندگی کاملا طبیعی داشته باشند و حتی صاحب فرزند شوند.

تشخیص نشانه‌های طبیعی از زنگ خطرها

قرار گرفتن یک بیضه، معمولا سمت چپ، پایین‌تر از دیگری یا تفاوت جزئی در اندازه آن‌ها کاملا طبیعی است.

از سوی دیگر احساس ساختار کرم‌مانند در پشت بیضه نباید با تومور اشتباه گرفته شود.

همچنین، وجود رگ‌های متورم در بالای بیضه که شبیه به یک کیسه کِرم به نظر می‌رسند، معمولا نشانه «واریکوسل» است که بیماری شایع و بی‌خطری است؛ مگر آنکه با درد یا مشکلات باروری همراه باشد.

موارد غیرطبیعی یا زنگ خطر

توده سفت و بدون درد علامت کلاسیک سرطان بیضه است. بر اساس آمار انجمن سرطان آمریکا، در سال ۲۰۲۶ حدود ۹۸۰۰ مرد در ایالات متحده به این سرطان مبتلا خواهند شد.

این بیماری در مردان جوان که در دهه ۲۰ و ۳۰ زندگی خود به سر می‌برند شایع‌تر است و اگر زود تشخیص داده شود، شانس بقای آن حدود ۹۹ درصد است.

از طرف دیگر یک توده دردناک، وجود تورم و قرمزی می‌تواند یک علامت هشدار جدی باشد. اگر ناحیه بیضه گرم، ملتهب و دردناک شود و با علائمی مانند تکرر ادرار یا تب همراه باشد، ممکن است نشانه «اپیدیدیمیت» یا همان التهاب اپیدیدیم باشد.

دواین جانسون، بازیگر معروف هالیوودی، نیز پیش‌تر چنین تجربه‌ای داشته است که با آنتی‌بیوتیک و استراحت درمان می‌شود.

خطرناک‌ترین اما حالت درد ناگهانی و شدید است که می‌تواند نشانه «تورسیون بیضه» یا پیچ‌خوردگی طناب اسپرماتیک باشد.

این وضعیت اورژانسی مطلق جریان خون را قطع می‌کند و اگر ظرف چند ساعت برطرف نشود، ممکن است به از دست رفتن بیضه منجر گردد.

چگونه خودآزمایی کنیم؟

بهترین زمان برای معاینه فردی، هنگام دوش گرفتن است. آب گرم باعث شل شدن کیسه بیضه می‌شود و لمس آن را آسان‌تر می‌کند.

این کار کمتر از دو دقیقه زمان می‌برد: هر بیضه را به آرامی، بدون فشار دادن، بین انگشت شست و سایر انگشتان بغلتانید تا شکل، اندازه و سطح آن را ارزیابی کنید.

اپیدیدیم را در پشت و طناب اسپرماتیک را در بالای آن پیدا کنید. در صورت مشاهده هرگونه تغییر در اندازه، توده سفت یا درد مداوم، زمان را از دست ندهید و بلافاصله به اورولوژیست مراجعه کنید.

در مطب پزشک چه انتظاری داشته باشیم؟

پزشک پس از پرسش درباره سوابق پزشکی و زمان شروع علائم، به معاینه فیزیکی دقیق کیسه بیضه می‌پردازد. در صورت نیاز، سونوگرافی اسکروتوم برای بررسی دقیق‌تر بافت‌ها تجویز می‌شود.

همچنین آزمایش ادرار برای بررسی عفونت و آزمایش خون برای بررسی سطح هورمون‌ها از دیگر اقدامات تشخیصی رایج هستند. در موارد خاص، ممکن است ام‌آرآی نیز درخواست شود.

از یاد نباید برد که پیشگیری و اقدام به‌موقع، همیشه بهترین شکل مراقبت‌های بهداشتی است.

تقسیم تور دروازه فینال جام جهانی بین هوادارن

بیشتر بخوانید:

آیا اندازه متفاوت بیضه‌ها عادی است؟

تماشاخانه

کاشفان قاره آمریکا فاتحان جام آمریکا / از استعمار تا زمین سبز فوتبال

غار اسپهبد خورشید؛ کشفیات باستان‌شناسان در یکی از آخرین دژ‌های ساسانیان / «سرمه‌دانی با روکش طلایی، اولین سند مکتوب از دوره ساسانیان در مازندران»

فیلم های دیگر