عصر ایران - سازه استخوانی بدن، شالوده اصلی حرکت، قامت و تعادل ماست؛ اما بروز ناهنجاری ها و انحرافات استخوانی می تواند این ساختار حیاتی را به شکل چشمگیری تحت تاثیر قرار دهد. برخی از این تغییرات از دوران جنینی و به صورت مادرزادی شکل می گیرند، در حالی که برخی دیگر در طول مسیر رشد، کهولت سن، کمبودهای تغذیه ای یا ابتلا به بیماری های گوناگون پدیدار می شوند.
عارضه هایی نظیر پاهای پرانتزی و ضربدری، اسکولیوز، گوژپشتی (کیفوز)، کف پای صاف، پاچنبری، راشیتیسم و پوکی استخوان، هر یک به شکلی متفاوت تعادل اسکلت را برهم می زنند. تشخیص به موقع و درمان اصولی این اختلالات، نقشی کلیدی در حفظ سلامت مفاصل، بهبود کیفیت حرکت و ارتقای سطح زندگی بیماران ایفا می کند.

عوارض مربوط به انحراف زانوها از شایع ترین اختلالات حرکتی در اندام زیرین هستند. در عارضه پای پرانتزی یا ژنو واروم، زمانی که مچ پاها کنار هم قرار می گیرند، زانوها از یکدیگر فاصله زیادی پیدا می کنند و حس حالتی کمان شکل در پاها ایجاد می شود. در نقطه مقابل، در عارضه پای ضربدری یا ژنو والگوم، زانوها به سمت داخل تمایل پیدا کرده و هنگام ایستادن به یکدیگر برخورد می کنند، در حالی که مچ پاها از هم فاصله دارند. هر دو عارضه می توانند بر اثر اختلالات نموی، فشار وزن یا بیماری های زمینه ای ایجاد شوند و در صورت عدم کنترل، به مفاصل زانو آسیب وارد کنند.
ساختار کف و مچ پا نقش مهمی در توزیع وزن بدن دارد. در عارضه کف پای صاف یا پس پلانوس، قوس طبیعی کف پا کاهش یافته یا کاملا از بین می رود و تمام یا بخش عمده ای از کف پا هنگام ایستادن روی زمین قرار می گیرد که این امر می تواند موجب خستگی زودرس و درد در مفاصل شود. از سوی دیگر، پاچنبری یا تالیپس اکینوواروس یک ناهنجاری مادرزادی شدیدتر است که در آن پای نوزاد به سمت داخل و پایین چرخیده و شکل پیچ خورده ای به خود می گیرد. این عارضه نیازمند مداخله و درمان زودهنگام از دوران نوزادی است تا پروسه راه رفتن فرد در آینده دچار اختلال نشود.
ستون فقرات محور اصلی قامت انسان است و تغییر در انحناهای طبیعی آن مشکلات متعددی ایجاد می کند. اسکولیوز به انحراف جانبی و چرخش غیرطبیعی ستون فقرات به سمت چپ یا راست گفته می شود که اغلب در دوران رشد و قبل از بلوغ شکل می گیرد و صورت ناهمترازی شانه ها یا لگن خود را نشان می دهد. در طرف مقابل، کیفوز یا گوژپشتی به انحنای بیش از حد ستون فقرات به سمت جلو در ناحیه پشتی گفته می شود که ظاهر خمیده ای به بالا تن می دهد و می تواند ناشی از وضعیت نادرست نشستن، ضعف عضلانی یا بیماری های استخوانی باشد.
برخی ناهنجاری ها مستقیما با کیفیت و تراکم بافت استخوانی در ارتباط هستند. راشیتیسم یا نرمی استخوان اختلالی است که بیشتر در کودکان و به دلیل کمبود شدید ویتامین د (D)، کلسیم یا فسفر رخ می دهد و منجر به نرم شدن و خمیدگی استخوان های در حال رشد می شود.
در سنین بالاتر، پوکی استخوان یا استئوپروز به عنوان یک بیماری خاموش ظاهر می شود که در آن تراکم و قدرت استخوان ها به شدت کاهش یافته، ساختار داخلی آن ها متخلخل می شود و خطر شکستگی های ناگهانی با کوچک ترین ضربه به میزان چشمگیری افزایش می یابد.
تنظیم و ترجمه: محمد مهدی حیدرپور