6 نشانه پنهان پوکی استخوان که نباید نادیده بگیرید

عصرایران- پوکی استخوان معمولا تا زمانی که استخوان دچار شکستگی نشود، علامت مشخصی ایجاد نمی کند. به همین دلیل از آن به عنوان یک بیماری «خاموش» یاد می شود. با این حال، برخی تغییرات مانند کاهش قد، تغییر شکل ستون فقرات یا شکستگی پس از یک ضربه خفیف می توانند هشداری برای کاهش تراکم و استحکام استخوان باشند.

قد شما به مرور کوتاه تر شده است

کاهش تدریجی قد، به ویژه اگر قابل توجه باشد، می تواند با شکستگی یا فروریختگی مهره های ستون فقرات ارتباط داشته باشد. در پوکی استخوان، مهره ها ممکن است در اثر فشارهای معمول بدن دچار شکستگی فشاری شوند و در نتیجه قد فرد کاهش پیدا کند.

کاهش قد به تنهایی به معنای ابتلا به پوکی استخوان نیست، اما اگر نسبت به سال های قبل متوجه کاهش محسوس قد خود شده اید، به ویژه همراه با کمردرد یا تغییر شکل پشت، بهتر است موضوع با پزشک مطرح شود.

حالت بدن شما تغییر کرده است

قوز کردن یا خمیده شدن قسمت بالایی پشت می تواند یکی از پیامدهای شکستگی مهره های ستون فقرات باشد. این تغییر ممکن است به تدریج ایجاد شود و فرد آن را صرفا به افزایش سن یا وضعیت نامناسب بدن نسبت دهد.

با این حال، هر نوع قوز یا تغییر وضعیت بدن ناشی از پوکی استخوان نیست و تشخیص علت آن به ارزیابی پزشکی نیاز دارد.

کمردرد ناگهانی یا مداوم دارید

شکستگی مهره های ستون فقرات در افراد مبتلا به پوکی استخوان می تواند با کمردرد همراه باشد. گاهی این شکستگی پس از یک حرکت یا فشار معمولی رخ می دهد و فرد حتی متوجه زمان دقیق آسیب نمی شود.

کمردرد البته علت های بسیار متنوعی دارد و به خودی خود نشانه پوکی استخوان محسوب نمی شود. اما کمردرد همراه با کاهش قد یا تغییر شکل ستون فقرات اهمیت بیشتری پیدا می کند.

با یک ضربه خفیف دچار شکستگی شده اید

یکی از مهم ترین هشدارها، شکستگی بر اثر ضربه ای است که معمولا نباید باعث شکستن استخوان سالم شود. برای مثال، شکستگی پس از زمین خوردن از ارتفاع ایستاده یا حتی در برخی موارد هنگام انجام فعالیت های روزمره می تواند نشانه شکنندگی استخوان باشد.

مچ دست، لگن و مهره های ستون فقرات از محل های شایع شکستگی های مرتبط با پوکی استخوان هستند. در مردان نیز شکستگی پس از 50 سالگی می تواند نشانه مهمی برای بررسی سلامت استخوان باشد.

تراکم استخوان شما پایین گزارش شده است

گاهی پوکی استخوان پیش از بروز شکستگی، در آزمایش سنجش تراکم استخوان مشخص می شود. در آزمایش تراکم استخوان، معمولا از روش سنجش تراکم استخوان با اشعه ایکس با انرژی دوگانه یا DXA استفاده می شود.

در افرادی که بعد از یائسگی هستند یا در مردان 50 ساله و بالاتر، T-score بین 1- تا 2.5- معمولا در محدوده کاهش تراکم استخوان یا استئوپنی قرار می گیرد و T-score برابر یا کمتر از 2.5- با پوکی استخوان سازگار است.

استئوپنی به معنای قطعی بودن ابتلا به پوکی استخوان در آینده نیست، اما می تواند نشان دهد که سلامت استخوان نیاز به توجه بیشتری دارد.

سابقه خانوادگی پوکی استخوان یا شکستگی لگن دارید

سابقه خانوادگی یکی از عوامل موثر بر خطر پوکی استخوان است. به ویژه اگر یکی از والدین سابقه پوکی استخوان یا شکستگی لگن داشته باشد، احتمال ابتلا و شکستگی های مرتبط با ضعف استخوان می تواند افزایش یابد.

سن بالاتر، وزن بدن پایین، یائسگی و کاهش استروژن، کم تحرکی، سیگار، مصرف الکل، برخی بیماری ها و مصرف طولانی مدت بعضی داروها از جمله کورتیکواستروئیدها نیز می توانند خطر کاهش تراکم استخوان را افزایش دهند.

چه زمانی بررسی تراکم استخوان اهمیت بیشتری دارد؟

صرف وجود یکی از این موارد به معنای ابتلا به پوکی استخوان نیست. تشخیص بر اساس مجموعه ای از عوامل خطر، سابقه شکستگی، معاینه و در صورت نیاز سنجش تراکم استخوان انجام می شود.

بر اساس توصیه به روز شده گروه ویژه خدمات پیشگیرانه آمریکا در سال 2025، غربالگری پوکی استخوان برای زنان 65 ساله و بالاتر توصیه می شود. برای زنان یائسه زیر 65 سال نیز در صورت وجود عوامل خطر و افزایش خطر شکستگی، بررسی تراکم استخوان توصیه شده است. درباره غربالگری معمول مردان، شواهد موجود برای صدور یک توصیه عمومی کافی نیست و تصمیم گیری باید بر اساس شرایط فردی انجام شود.

اگر شکستگی با ضربه خفیف، کاهش محسوس قد، تغییر شکل ستون فقرات یا سایر عوامل خطر پوکی استخوان را دارید، درباره نیاز به ارزیابی پزشکی و آزمایش تراکم استخوان با پزشک مشورت کنید.

این مطلب صرفا جنبه اطلاع رسانی دارد و جایگزین تشخیص، درمان یا توصیه پزشکی نیست. پیش از مصرف هرگونه دارو یا مکمل، تغییر مقدار مصرف آن ها یا استفاده درمانی از روش های مطرح شده، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

سیدجلال حسینی به کادرفنی تیم امید اضافه می‌شود؛ توافق با یحیی

بیشتر بخوانید:

پوکی استخوان؛ چه زمانی باید تراکم استخوان را بررسی کرد؟

پوکی استخوان زنان؛ چگونه می‌توان آن را به تاخیر انداخت؟

تماشاخانه

باران آمد ، هشدار هم دادند ولی دوباره ایران غافلگیر شد / ببینید باران شنبه چه کرد

درباره پرویز ثابتی ، قصاب اداره سوم ساواک چه می‌دانیم ؟

فیلم های دیگر