فیلم بیشتر »»
کد خبر ۸۷۰۳۷۷
تعداد نظرات: ۶ نظر
تاریخ انتشار: ۰۲:۳۸ - ۲۷-۰۹-۱۴۰۱
کد ۸۷۰۳۷۷
انتشار: ۰۲:۳۸ - ۲۷-۰۹-۱۴۰۱
باغ ادبیات؛ توشه‌ای و خوشه‌ای- 5

سعدی: چو یک بار گفتی مگو بازپس/ تکرار، شیرینی سخن را می‌گیرد!

سعدی: چو یک بار گفتی مگو بازپس/ تکرار، شیرینی سخن را می‌گیرد!
همان طور که شیرینی زیاد دل آدم را می‌زند و یک بار بسنده است سخن هم مکرر شود دل را می‌زند و اگر ضرورت داشت باز تعریف کنیم از عبارات تازه باید استفاده کرد

   عصر ایران- دور تازۀ «باغ ادبیات» و این بار نه با لفظ «جرعه» که با «توشه‌ای و خوشه‌ای» را با سعدی شروع نکردیم تا تنوعی باشد و به همین خاطر سراغ نگاه ناصر خسرو و جامی و سنایی و ابوالفضل بیهقی به «خرد» رفتیم و ناخواسته این چهار فقره خردنامه شد اما مگر می‌شود در باغ ادبیات قدم زد و در سایه‌سار سعدی نیاسود و از آن توشه‌ای و خوشه‌ای برنداشت؟

    پس بی‌هیچ توضیح بیشتری حکایت ششم از باب چهارم گلستان ( اندر فواید خاموشی) را نقل می‌کنیم که از این مقدمه هم کوتاه‌تر است:

    «"سحبان وائل" را در فصاحت، بی‌نظیر نهاده‌اند به حکم آن‌که بر سر جمع سالی سخن گفتی لفظی مکرّر نکردی، وگر همان اتفاق افتادی به عبارتی دیگر بگفتی. وز جمله آداب ندماء ملوک یکی این است:

   سخن گر چه دلبند و شیرین بود

    سزاوار تصدیق و تحسین بود

    چو یک بار گفتی مگو باز پس

     که حلوا چو یک بار خوردند بس».
--------------------------
    حکایت سعدی دربارۀ شخصی به نام سحبان وائل است و راز اشتهار او به شیوایی بی‌همتا در سخن گفتن را این می داند که از تکرار می‌پرهیخت. ( هر قدر هم سخنی شیرین و شایستۀ ستایش باشد یک بار کافی است و نیاز به تکرار نیست. همان گونه که شیرینی را دوباره نمی‌خورند. 

   مراد شاعر گفته شد اگرچه هیچ یک از واژگان آننیاز به توضیح ندارد جز "حلوا " که در آن زمان به شیرینی به صورت مطلق گفته می‌شده و حال یادآور یک نوع خاص  است ولی در ادبیات کهن ما همان شیرینی به مفهوم امروزین است.  

    ساده و سرراست همان طور که شیرینی و حلوای زیاد دل آدم را می‌زند و یک بار بسنده است سخن هم مکرر شود دل را می‌زند و اگر ضرورت داشت باز تعریف کنیم از عبارات تازه باید استفاده کرد. 

 راستی اگر برخی از صاحبان تریبون‌های رسمی خاصه آنان که نیمروز‌های جمعه سخن می‌گویند همین چهار سطر را مورد توجه قرار می‌دادند اثرگذارتر نبودند؟ (ندما جمع ندیم یا ندیمه به معنی هم‌نشینان- ملوک هم یعنی پادشاهان).

ارسال به دوستان
انتشار یافته: ۶
در انتظار بررسی:
غیر قابل انتشار:
ناشناس
Canada
۱۱:۵۷ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۷
0
0
گذشته از موضوع اصلی مقاله، اشارات جنبی و تکمیل کننده شما، من رو هم به سمت موارد جنبی هدایت میکنه....
در مورد حلوا، قبلا در منطقه ما کسانی که به کشورهای عربی سفر میکردن یکسری نقل های ریز که الان بر سر عروس و داماد می ریزند برای سوغات می آوردن با عنوان حلویات. که ظاهرا در اونجا به این اسم خونده میشدن که به معنی شیرینی هست و حلوا هم از همین خانواده است.
ناشناس
Canada
۱۱:۵۹ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۷
0
0
ضمن اینکه در شیراز، می دونم که حلوای عروس دامادی هم هست! پس میشه گفت فقط در سوگ کاربرد نداره
عصر ایران نظرتان منتشر و بخش سوگ از متن حذف شد
پاسخ ها
ناشناس
| Iran (Islamic Republic of) |
۱۳:۳۴ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۷
آفرین به هر دوتون!
ناشناس 11:59 و عصر ایران-:)
ناشناس
Canada
۱۱:۵۹ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۷
0
1
ضمن اینکه در شیراز، می دونم که حلوای عروس دامادی هم هست! پس میشه گفت فقط در سوگ کاربرد نداره
معلم بازنشسته
Iran (Islamic Republic of)
۱۸:۱۹ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۷
0
1
چویک بارگفتی مگوبازپس
...
تیزهوشی نگارنده راتحسین میکنم
ناشناس
Switzerland
۰۰:۱۱ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۸
0
0
کلا باید برای بچه ها، نوجوانان و جوانان این دوره از ادب فارسی بیشتر گفت و نوشت، گاهی وقتها پارسی سازی زیاد از حد هم از حلاوت کلام می کاهد و یا فرد را به بیراهه می برد.
captcha
این میلیاردر از جف بزوس ثروتمندتر شد قیمت نفت برنت بالای ۱۰۰ دلار ماندگار شد قیمت دلار، طلا و سکه پنج‌شنبه ۱۹ شهریور ۱۴۰۵ (+نرخ برابری انواع ارز) ماینرهای بیت‌کوین از رشد بازار رمزارز جا ماندند 100 موشک رهگیر پاتریوت آمریکا در حمله اخیر ایران به اردن خرج شد! طلای جهانی صعودی ماند دیدنی های امروز؛ از تشییع پیکر پادشاه نروژ تا حملات اسرائیل به غزه مدودف: می‌توانیم کاری کنیم از کی‌یف و تاسیسات ناتو فقط غبار هسته‌ای خاکستری باقی بماند! مدیرعامل بیمه ملت: «ارجان» پاسخی به نیازهای جدید بازار بیمه‌های زندگی است رئیس قوه قضائیه: دو وزیر محکوم در دولت سیزدهم ترک فعل نکرده بودند، بلکه مرتکب جرم شده بودند زاکانی: ۴۰میلیارد دلار طلا و اسکناس در بانک داریم طالقانی؛ به یاد او که مردم 57 با خوانش او از اسلام انقلاب کردند چرا دموکرات‌ها صدای رأی‌دهندگان را نمی‌شنوند؟ آسیب به 9 هواپیمای نظامی آمریکا در حمله موشکی ایران به اردن با پول پژو ۲۰۷ به قیمت ایران، در کشورهای مختلف چه ماشینی می شود خرید؟ (عکس)