استفاده از هورمون رشد برای افزایش قد مفید است یا مضر؟

افرادی که علت کوتاهی قدشان هورمونی نیست، مانند بلوغ زودرس یا مسائل ژنتیکی، با استفاده از هورمون رشد نه تنها به افزایش قد خود کمکی نمی‌کنند بل‌که ممکن است دچار عوارض ناخوشایندی همچون ابتلا به فشار خون بالا، دیابت و بدشکلی استخوان‌ها شوند.

بعضی از پدر و مادرها می خواهند هرطور که هست، قد فرزندشان را افزایش دهند. برای همین هم به فکر هورمون رشد می افتند و تصور می کنند استفاده از این هورمون ضرری ندارد. آیا تزریق هورمون رشد ضرر دارد؟

هورمون ها نقش مهمی در سلامت بدن افراد بازی می کنند، به صورتی که هر یک از عملکردهای اصلی بدن نظیر رشد بدن به هورمون ها وابسته است. این در حالی است که اگر بدن افراد به مقدار کافی هورمون رشد تولید نکند، نیاز به تزریق این هورمون خواهد بود. در واقع هورمون ها مسئول کنترل فرآیندهایی نظیر رشد و توسعه، سوخت و ساز بدن، عملکرد جنسی، تولید مثل و خلق و خوی افراد است.

غدد متعددی در بدن وجود دارد که هورمون تولید می کنند، اما در این میان غده هیپوفیز از اهمیت بالایی برخوردار است. این غده نه تنها عملکرد غدد دیگر را کنترل می کند، بلکه تولید کننده هورمون رشد در بدن محسوب می شود.

هورمون رشد (GH) هورمونی است که از بخش پیشین غده هیپوفیز یا آدنوهیپوفیز آزاد می شود. این هورمون ساختمانی گلیکوپروتئینی دارد. به طور کلی هدف این هورمون، افزایش بیوسنتز پروتئین در سلول های بدن است.

طبق تحقیقاتی که انجام شده است، محققین به این نتیجه رسیدند که GH اثر خود را با استفاده از انواعی از پروتئین ها تحت عنوان سوماتومدین ها به سلولها القا می کند. همچنین تحقیقات نشان داده است که ورزش به خصوص اگر همراه با حرکات دستها باشد، می تواند محرک تولید GH باشند.

میزان ترشح هورمون رشد در کودکان در ساعات اولیه خواب ، بسیار زیاد است بنابراین کودکی که دچار کمبود خواب یا بی نظمی در خواب باشد، در رشد آنها اختلال ایجاد خواهد شد. این هورمون سبب افزایش جذب اسید های آمینه توسط سلول های بدن و تجمع آن ها در سول ها می شود. به عبارتی نفوذپذیری غشای سلول ها را نسبت به اسیدهای آمینه افزایش می دهد که این کار با همکاری و در حضور انسولین انجام می شود.

کودکانی که از کمبود هورمون رشد رنج می برند، معمولا به طور طبیعی متولد می شوند، اما برخی از آنها در زمان تولد قادر به تولید این هورمون نیستنند و دچار کمبود هورمون رشد می شوند. در برخی دیگر کمبود این هورمون دلایل ژنمتیکی دارد که به یک بیماری ناشناخته در آنها منجر می شود.

استفاده از هورمون رشد برای کودکانی که واقعا با مشکل کمبود هورمون رشد مواجه هستند در صورتی که از سوی پزشک تجویز شود، موثر است و می تواند قد آنها را افزایش دهد، اما برای آنهایی که عامل کوتاهی قدشان کمبود هورمون رشد نیست، استفاده از این هورمون موثر نخواهد بود.

به گفته متخصصان استفاده از هورمون رشد برای کسانی که علت کوتاهی قدشان موارد دیگری مانند بلوغ زودرس یا مسائل ژنتیکی است یا افرادی که دیر به پزشک مراجعه کرده اند، نه تنها به افزایش قد کمکی نمی کند که حتی ممکن است به بروز عوارض ناخوشایندی مانند افزایش فشار خون، دیابت و بدشکل شدن استخوان ها هم منجر شود.

بنابراین والدین به هیچ عنوان نباید برای استفاده از هورمون رشد بی دلیل به پزشک اصرار کنند، زیرا این هورمون در مواردی که نباید استفاده شود، فقط عارضه برجای خواهد گذاشت و فایده ای ندارد.

منبع: ایمنا